De komende jaren zal de Europese Unie een reeks belangrijke wet- en regelgeving doorvoeren waarin productdata een centrale rol speelt. Als jouw organisatie fysieke producten produceert, importeert, distribueert of verkoopt binnen de EU, hebben deze nieuwe regels impact op de data die je moet verzamelen, beheren, valideren en delen. Lees verder om de belangrijkste regelgevingen te ontdekken, wat ze vereisen van je data en hoe je een sterk datafundament kan creëren waarmee jouw organisatie aan de regelgeving voldoet.
Let op: dit blog geeft ons huidige inzicht weer per april 2026. Het is een praktisch overzicht, geen juridisch advies. Drie kanttekeningen:
- Gedelegeerde handelingen zijn nog in ontwikkeling: specifieke datavereisten, tijdlijnen en technische normen kunnen nog veranderen.
- Druk om te vereenvoudigen is reëel: Omnibus I heeft de scope al ingeperkt en deadlines verschoven. Verdere aanpassingen zijn mogelijk.
- De richting staat vast: meer productdata, meer transparantie, meer traceerbaarheid. Organisaties die uitstellen, lopen het risico op boetes, marketbeperkingen en om achter te raken op concurrenten.
Snel naar:
- EU Productdata Compliance
- ESG & The Green Deal
- Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)
- ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) & DPP (Digital Product Passport)
- EUDR (EU Deforestation Regulation)
- PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation)
- GPSR (General Product Safety Regulation)
Waarom Productdata Compliance Niet Kan Wachten
Jarenlang was EU-productregelgeving relatief overzichtelijk: een beperkt aantal richtlijnen met bescheiden handhaving. Die periode is voorbij.
De hoeveelheid nieuwe regelgeving neemt in rap tempo toe, en de handhaving wordt strenger, breder en uitgebreider. Toezicht komt niet langer alleen van overheidsinstanties (zoals de NVWA of ACM in Nederland), maar nu ook van ngo’s, certificerende instanties, accountants, banken en zelfs consumenten.
De fundamentele verschuiving: compliance is geen papierwerk meer. Organisaties moeten actief kunnen aantonen dat hun producten aan de vereisten voldoen, met behulp van gestructureerde, verifieerbare en traceerbare data.
Productdata is daarmee geevolueerd van commercieel voordeel naar wettelijke voorwaarde voor toegang tot de EU-markt.
On-demand webinar
Kijk nu on-demand: “Prepare Your Product Data –
European Laws & Regulations Update”
In dit webinar van 45 minuten gaan Guus van de Mond en Remco Smit dieper in op de aanstaande Europese wet- en regelgeving met betrekking tot product data. Leer meer over alle nieuwe wet- en regelgeving, hoe jouw organisatie hieraan kan voldoen en welke eerste stappen je kan nemen.
ESG & The Green Deal
Het gelijktijdig opkomen van zoveel regelgeving is geen toeval. Deze golf aan regelgeving is terug te leiden naar de Europese Green Deal van 2019. Dit is de strategische toezegging van de EU om tegen 2050 over te stappen op een duurzame economie. ESG-wetgeving is het operationele instrument dat deze ambitie omzet in bindende vereisten.
ESG omvat 3 dimensies:
- Environmental (Milieu): de klimaatimpact van een bedrijf, inclusief uitstoot, energieverbruik en grondstoffenbeheer
- Social (Sociaal): hoe medewerkers, leveranciers, klanten en de gemeenschap worden behandeld, inclusief arbeidsomstandigheden, diversiteit, veiligheid en mensenrechten
- Governance (Bestuur): intern gedrag rondom ethiek, transparantie, beloningsbeleid van bestuurders en bestuurssamenstelling
Elke regelgeving die in dit document wordt besproken, is terug te leiden naar een of meer van deze drie pijlers.
CSRD & ESRS: Rapportageverplichting en Productdata Eisen
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht bedrijven gedetailleerd te rapporteren over hun ESG-prestaties. De richtlijn werkt samen met de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) als een tweelaagsysteem:
- CSRD = de wet. Dit bepaalt wie moet rapporteren, wanneer, en dat rapporten onafhankelijk moeten worden gecontroleerd (audits).
- ESRS = de standaarden. Dit schrijft voor welke data openbaar gemaakt moet worden en in welke vorm.
Wie valt binnen de scope van de CSRD?
Na Omnibus I (december 2025) is de scope van bedrijven die moet rapporteren aanzienlijk ingeperkt:
Welke productdata vereist CSRD/ESRS?
CSRD is van toepassing op bedrijfsniveau en niet op productcategorieniveau, maar organisaties die fysieke goederen produceren of verkopen, hebben meest uitgebreide dataverplichtingen. Belangrijke voorbeelden zijn:
- Scope 3-broeikasgasemissies van ingekochte goederen en inkomend transport
- Energieverbruik toegerekend aan producten
- Circulariteitsindicatoren
- Zorgwekkende stoffen in producten
- Carbon footprint en materiaalsamenstelling van geleverde producten
KMO’s ontkomen er niet aan: VSME
Ook organisaties buiten de wettelijke scope van de CSRD ontlopen de gevolgen ervan niet. Grote bedrijven die wel in scope zijn, moeten hun gehele waardeketen verantwoorden, en hebben daarvoor duurzaamheidsdata van al hun leveranciers nodig, waarvan de meerderheid kmo is.
De Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs (VSME) biedt een gestandaardiseerd kader voor precies deze situatie. Hoewel deelname formeel vrijwillig is, wordt het snel de standaard voor elke leverancier van een CSRD-plichtige klant.
4 EU Regelgevingen die Gestructureerde Productdata Vereisen
Naast de CSRD beschrijven we hieronder alvast 4 productregelgevingen met directe impact op productdatabeheer.
1. ESPR en het Digitaal Productpaspoort (DPP)
De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) is het overkoepelende EU-kader voor duurzame productvereisten. Het is van toepassing op vrijwel alle fysieke producten op de EU-markt, met uitzondering van voedsel, diervoeder en geneesmiddelen.
Het meest bepalende element is het Digitaal Productpaspoort (DPP): een gestandaardiseerd digitaal dossier voor elk product, toegankelijk via QR-code, NFC of RFID voor consumenten, toezichthouders en recyclers. Verplichte datavelden zijn:
- Productidentificatie: uniek ID, GTIN, productnaam en categorie
- Koolstofvoetafdruk: volledige levenscyclus-CO₂ berekend via EU-methodologie
- Materiaalsamenstelling: complete stuklijst inclusief gevaarlijke stoffen met CAS-nummers en concentraties
- Circulariteit en duurzaamheid: repareerbaarheidscore, verwachte levensduur, gerecycled content, demontageinstructies
- Transparantie in de toeleveringsketen: herkomst van belangrijke materialen en conformiteitsdocumentatie
Tijdlijn: De ESPR trad in werking op 18 juli 2024. DPP-verplichtingen voor de eerste prioritaire productgroepen worden verwacht vanaf 2027–2028, met bredere uitrol tot 2030 en daarna. Prioritaire sectoren zijn batterijen, textiel en schoeisel, meubels, elektronica en ICT-apparatuur, ijzer, staal en aluminium, banden, wasmiddelen en cosmetica, verven en coatings, en geselecteerde chemicalieën en kunststoffen.
2. EUDR: EU Deforestation Regulation
De EUDR behoort tot de meest dataintensieve productregelgevingen die de EU ooit heeft ingevoerd. Deze verordening vereist dat goederen die de EU binnenkomen of daarbinnen worden verhandeld, aantoonbaar ontbossingsvrij zijn en legaal zijn geproduceerd. De regelgeving geldt voor producten die rundvee, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja of hout bevatten of daarvan zijn afgeleid, inclusief producten zoals leer, chocolade, papier, meubels en banden.
Ondanks het milieu-karakter is de EUDR in de kern een productdatavraagstuk op vier niveaus:
- Productsamenstelling kennen: elk SKU vereist een volledige stuklijst die elk materiaal tot aan de herkomst traceert.
- SKU’s koppelen aan toeleveringsketendata: de vereiste zorgvuldigheidsverklaring vraagt om een gedocumenteerde keten van het afgewerkte product tot aan de GPS-coördinaten van het productieperceel, de productiedatum en een ontbossingsrisicobeoordeling.
- Op schaal opereren: voor een middelgrote retailer betekent dit potentieel miljoenen datapunten, per zending bijgewerkt.
- Uiteenlopende systemen verbinden: productmasterdata, stuklijsten, leveranciersgegevens, geolocatiedata, risicobeoordelingen en verklaringen bevinden zich elk in afzonderlijke systemen. Een beheerd centraal datafundament is onmisbaar.
Tijdlijn: Grote bedrijven en handelaren moeten voldoen vanaf 30 december 2026; kleine en micro-ondernemingen vanaf 30 juni 2027.
Sancties bij niet-naleving omvatten boetes van minimaal 4% van de jaarlijkse EU-brede omzet, inbeslagname, marktverboden en zelfs strafrechtelijke aansprakelijkheid bij herhaalde of ernstige overtredingen.
3. PPWR: Packaging and Packaging Waste Regulation
De PPWR vervangt de voormalige Verpakkingsrichtlijn en legt nieuwe eisen op aan alle verpakkingen op de EU-markt, ongeacht de sector. Fabrikanten, importeurs, distributeurs, retailers en e-commercebedrijven vallen allemaal binnen de scope.
Voor elk afzonderlijk verpakkingsonderdeel (karton, fles, etiket, sluiting) zijn een technisch dossier en een Conformiteitsverklaring (DoC) vereist. Verplichte data omvat:
- Materiaaltype en gewicht per component
- Gebruikte inkt, coatings en lijm
- Percentage gerecycled materiaal, onderbouwd met leverancierscertificering
- Recycleerbaarheidsklasse (A tot en met E)
- Zorgwekkende stoffen waaronder lood, cadmium, kwik en PFAS
De verordening introduceert ook EPR-tariefmodulatie: verpakkingen die goed scoren op recycleerbaarheid en gerecycled materiaal betalen lagere producentenverantwoordelijkheidsbijdragen (in Nederland geïnd door Verpact). Goed beheerde verpakkingsdata levert daarmee een direct financieel voordeel.
Tijdlijn: Gepubliceerd in februari 2025, volledig bindend vanaf 12 augustus 2026. Alle verpakkingen moeten in 2030 recyclebaar zijn.
4. GPSR: General Product Safety Regulation
De GPSR is van kracht sinds december 2024 en vervangt de Algemene Productveiligheidsrichtlijn. De verordening stelt de basisveiligheidsnorm vast voor alle non-food consumentenproducten in de EU en is voor de meeste bedrijven de meest direct van toepassing zijnde regelgeving.
Bedrijven moeten op verzoek kunnen overleggen:
- Productnaam, modelnummer en batch- of serienummer
- Naam, adres en contactgegevens van de fabrikant
- Meertalige veiligheidswaarschuwingen, leeftijdsbeperkingen en gebruiksaanwijzingen
- Technische documentatie inclusief risicobeoordelingen, testrapporten, stuklijsten en zorgwekkende stoffen
- CE-markeringsstatus
Online marktplaatsen zoals Amazon, Bol en Zalando zijn verplicht om niet-conforme producten proactief te verwijderen, met directe commerciële gevolgen. Afzonderlijk kunnen toezichthouders zoals de NVWA boetes opleggen van wel tienduizenden euro’s per overtreding.
Een Productdatafundament Bouwen Voor Compliance
Een veelgemaakte fout is beginnen met een ESG-rapportagetool, om vervolgens te ontdekken dat het onderliggende datafundament ontbreekt. De aanbevolen volgorde is:
- Regelgevingskaart opstellen: breng in kaart welke regelgeving nu en binnen drie jaar van toepassing is op jouw organisatie.
- Attribuutinventarisatie: catalogiseer de vereiste datavelden per regelgeving, identificeer overlappen en groepeer ze.
- Datamodeluitbreiding: update jouw PIM-, MDM- of PLM-systeem met de benodigde extra attributen, validatieregels en versiebeheer.
- Datastroominrichting: verbind leveranciersportalen, LCA-tools en externe referentiedatasets.
- Governance toewijzen: wijs ownership toe per attribuut en stel een audittrail in voor regelgevingsdoeleinden.
- Systeemintegratie: koppel aan CSRD-rapportageplatforms, DPP-registers en klantportalen.
Het centrale principe is dat productdata consistent, traceerbaar en deelbaar moet zijn in de gehele organisatie en waardeketen.
Compliance is hiermee verschoven van documentbeheer naar data-infrastructuur. Governance definieert en beheert de data; processen onderhouden de data; architectuur structureert de data; en technologie maakt schaling mogelijk.
Key Takeaway: Gestructureerde Productdata als Voorwaarde voor Verkoop op de EU-markt
Elke regelgeving in dit blogbericht (CSRD, ESPR/DPP, EUDR, PPWR, GPSR) heeft een gemeenschappelijke noemer: gestructureerde, betrouwbare en schaalbare productdata als voorwaarde voor verkoop op de EU-markt.
Organisaties die te lang wachten met het organiseren van hun data, stapelen risico’s en kosten op. Wie nu investeert in het juiste datafundament, is niet alleen klaar voor compliance, maar ook voor de commerciële voordelen die sterk productdatabaheer met zich meebrengt.
Live demo
Automatiseer voor Productdata Compliance met PowerSuite.ai
Het naleven van product data regelgeving brengt de nodige uitdagingen met zich mee: het verkrijgen van accurate data van leveranciers, het extraheren van verborgen kenmerken uit PDF-bestanden en het actueel houden van alle gegevens op grote schaal. Dit zijn precies de uitdagingen die AI kan oplossen.
Interesse? We laten graag zien wat de mogelijkheden zijn tijdens een gratis demo van 30 minuten met PowerSuite.ai.
